Βιβλιοθήκη ΠΚ: Συνεχίζεται ψηφιακά η λειτουργία της

Η Ψηφιακή Εποχή επιδρά καθοριστικά στον τρόπο λειτουργίας των βιβλιοθηκών σήμερα, καθώς διαφοροποιεί σε μεγάλο βαθμό τη μορφή και τον τρόπο διάδοσης πληροφοριών. Αντίστοιχα, οι αναγνώστες καλούνται να αναπτύξουν νέες δεξιότητες αναζήτησης αλλά και χρήσης των σύγχρονων μέσων ενημέρωσης, είτε για εκπαίδευση, είτε για σπουδές, είτε ακόμα και για ψυχαγωγία.
Αναφερόμενοι στη μορφή του υλικού, διαφαίνεται ξεκάθαρα ότι μεταφερόμαστε σταδιακά από την έντυπη μορφή στην ηλεκτρονική ή ψηφιακή. Η πρόσβαση σε ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης, προϋποθέτει τη χρήση υπολογιστών ή «έξυπνων» συσκευών που διαθέτουν οθόνη και μηχανισμό πλοήγησης, και απαραίτητα τη σύνδεση στο διαδίκτυο. Περιορισμοί προσβασιμότητας στο περιεχόμενο  ηλεκτρονικών πηγών, ενδέχεται να υπάρχουν ανάλογα με την πολιτική παραχώρησης και δικαιωμάτων χρήσης από τους ιδιοκτήτες πνευματικών δικαιωμάτων, όπως συγγραφείς, εκδότες, ερευνητικά ιδρύματα, κ.ά.

Η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου εδώ και πολλά χρόνια παρέχει στα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας απομακρυσμένη πρόσβαση στις ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης που διαθέτει μέσω της σύνδεσης τους στο δίκτυο του Πανεπιστημίου με VPN (Virtual Private Network). Η σύνδεση με VPN ουσιαστικά δίνει στον φοιτητή ή τον ακαδημαϊκό τη δυνατότητα να συνδεθεί από το σπίτι του και οπουδήποτε αλλού, με το δίκτυο του Πανεπιστημίου Κύπρου, ωσάν να χρησιμοποιεί υπολογιστή που βρίσκεται στη Βιβλιοθήκη, σε εργαστήρι υπολογιστών ή άλλες εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου.

 

Με αυτό τον τρόπο, ο χρήστης έχει πρόσβαση στο πλήρες κείμενο των 540,000 και πλέον ηλεκτρονικών βιβλίων, των περίπου 30,000 τίτλων ηλεκτρονικών περιοδικών, των 188 βάσεων δεδομένων, καθώς και σε πληθώρα επιστημονικών άρθρων που διατίθενται μέσω συμφωνιών με εκδότες και παρόχους επιστημονικών πηγών.

Παρόλο που η δυνατότητα χρήσης VPN από την ακαδημαϊκή κοινότητα ανέκαθεν χρησιμοποιείται ευρέως, οι χρήστες της Βιβλιοθήκης ελάχιστα τη χρησιμοποιούσαν ή και καθόλου, δεδομένης της φυσικής πρόσβασης στους χώρους του Πανεπιστημίου και της Βιβλιοθήκης, η οποία, μεταξύ άλλων, διαθέτει περίπου 120 κοινόχρηστους Η/Υ, ισχυρό δίκτυο και αναγνωστήριο που είναι ανοικτό σε 24ωρη βάση, όλες τις ημέρες της εβδομάδας. Προς τούτο, από τον Δεκέμβριο του 2018 που άνοιξε τις πύλες του το Κέντρο Πληροφόρησης – Βιβλιοθήκη «Στέλιος Ιωάννου», προσφέρεται ένα ιδιαίτερα ελκυστικό περιβάλλον για μελέτη και έρευνα, το οποίο αποδείχτηκε εξαιρετικά δημοφιλές.

 

Σήμερα, όμως, υπό τις περιστάσεις «ελέω κορωνοϊού» και με τη Βιβλιοθήκη να είναι κλειστή για το κοινό, η χρήση της εξ’ αποστάσεως πρόσβασης σε ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης, καθίσταται αναγκαία για τον κάθε σπουδαστή και ερευνητή του Πανεπιστημίου, καθώς την περίοδο αυτή αποτελεί το βασικό σημείο επαφής για κάλυψη των γνωσιολογικών, διδακτικών και ερευνητικών τους αναγκών.
 
Η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε οι χρήστες της να εξυπηρετούνται όσο το δυνατόν καλύτερα, οποιαδήποτε στιγμή. Υπό τις περιστάσεις αυτή την περίοδο, συνεχίζει να εξυπηρετεί τους χρήστες που αποτείνονται τηλεφωνικώς (Δευτ.-Παρ., 08:30-18:00), με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, στιγμιαία ηλεκτρονική συνομιλία (online chat), με ενημέρωση μέσω κοινωνικής δικτύωσης, κ.ά. Παρέχει αδιάλειπτα πρόσβαση στον πλούτο ηλεκτρονικών πηγών που διαθέτει και παραμένει διαδικτυακά όσο πιο «ανοικτή» μπορεί να είναι.

 

Εξακολουθεί επίσης να στηρίζει τον φοιτητή και τον ακαδημαϊκό, εισάγοντας νέα μέθοδο παράδοσης σεμιναρίων Πληροφοριακής Παιδείας, μέσω ειδικής πλατφόρμας διαδικτυακής διδασκαλίας/μάθησης. Στόχος πάντοτε η ανάπτυξη δεξιοτήτων αξιοποίησης της παρεχόμενης πληροφορίας, στη νέα εποχή της τεχνολογίας και του αυτοπεριορισμού.

Κείμενο: Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κύπρου.
Επιμέλεια: Νεκτάριος Παρτασίδης, Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Θερινό Σχολείο στις Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες

Η Μονάδα Ψηφιακής Επιμέλειας του Ινστιτούτου Πληροφοριακών Συστημάτων του Ερευνητικού Κέντρου “Αθηνά” και η Εθνική Υποδομή για τις Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες και Τέχνες και για τη Γλωσσική Έρευνα και Καινοτομία “Απολλωνίς” διοργανώνουν το 1ο Θερινό Σχολείο για τις Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες, που θα λάβει χώρα στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών στις 15-19 Ιουλίου 2019. Η φοίτηση είναι δωρεάν αλλά οι θέσεις είναι περιορισμένες!

όλες οι λεπτομέρειες εδώ

Δωρεάν Ψηφιακή Βιβλιοθήκη «Read»

Ψηφιακή Βιβλιοθήκη «Read»

Η ψηφιακή βιβλιοθήκη READ είναι πρόγραμμα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης με σκοπό την πρόσβαση στη γνώση μέσω ψηφιακών βιβλίων. Περιλαμβάνει βιβλία ιστορίας, τεχνολογίας, λογοτεχνίας αλλά και μαθητικά βιβλία δημοτικού και γυμνασίου. Στόχος της βιβλιοθήκης READ είναι η δωρεάν διανομή των βιβλίων σε μορφή υψηλής τεχνολογίας e-pub και ο συνεχής εμπλουτισμός της με νέα βιβλία. Η βιβλιοθήκη λειτουργεί σε κινητές συσκευές Apple και Android.

Η ενεργοποίηση της εφαρμογής γίνεται με απλή εγγραφή αφότου την κατεβάσετε στο κινητό σας μέσω Apple App Store ή Google Play. Η εγγραφή μπορεί να ολοκληρωθεί καταχωρώντας διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) ή μέσω σύνδεσης με λογαριασμό facebook.

Η χρήση της εφαρμογής αποθηκεύεται για τον κάθε χρήστη έτσι ώστε να είναι δυνατή η μεταφορά βιβλίων και σημειώσεων του κάθε χρήστη σε διαφορετικές συσκευές.

Δέστε εδώ τα διαθέσιμα βιβλία!

MTSR 2018

The 12th International Conference on Metadata and Semantics Research (MTSR'18) will be held at Cyprus University of Technology in Cyprus, between 23-26 October 2018.

MTSR is an annual international inter-disciplinary conference, which brings together academics, researchers and practitioners in the specialized fields of metadata, ontologies and semantics research. The conference provides an opportunity for participants to share knowledge and novel approaches in the implementation of semantic technologies across diverse types of information environments and applications. These include Open Access Repositories and Digital Libraries, Cultural Informatics, Digital Humanities, E-learning applications, Search Engine Optimization and Information Retrieval, Research Information Systems and Infrastructures, e-Science and e-Social Science applications, Agriculture, Food and Environment, Bio-Health & Medical Information Systems.

To visit the conference site click here. 

Call for paper click here.

Ενιαία Αναζήτηση Ψηφιακού Περιεχομένου

Η Υπηρεσία Ενιαίας Αναζήτησης αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της Πράξης “Πλατφόρμα Παροχής Υπηρεσιών Κατάθεσης, Διαχείρισης και Διάθεσης Ανοικτών Δεδομένων και Ψηφιακού Περιεχομένου”, που υλοποιείται από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα “Ψηφιακή Σύγκλιση” (ΕΣΠΑ), με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Περισσότερες πληροφορίες εδώ.

Δωρεάν όλα τα βιβλία στη Νορβηγία Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Νορβηγίας ψηφιοποιείται και μπαίνει on-line σε κάθε σπίτι, δωρεάν. Ω, πολιτισμέ

Οι Νορβηγοί περνούν έτη φωτός μπροστά δίνοντας δωρεάν όλα τα βιβλία της Εθνικής Βιβλιοθήκης σε ψηφιακή μορφή σε κάθε ενδιαφερόμενο.Περισσότερα από 135.000 βιβλία περνάνε στην ψηφιοποιημένη τους μορφή σε on-line σύστημα, με το κράτος να αποδίδει όλα τα πνευματικά δικαιώματα στους συγγραφείς. 

Περισσότερα εδώ.

Η τριπλή πρόκληση του ψηφιακού βιβλίου

Ένα ενδιαφέρον άρθρο για το ηλεκτρονικό βιβλίο.

Περισσότερες πληροφορίες εδώ

The Emergence of the “e-books” Market: Legal and Cultural Perspectives

Την Τρίτη 03/07/2012, στα πλαίσια του διεθνούς συνεδρίου που θα πραγματοποιηθεί μεταξύ 2-6 Ιουλίου 2012 με τίτλο :

“The Ethical Challenge of Multidisciplinarity Reconciling ‘The Three Narratives’— Art, Science, and Philosophy”, θα υπάρξει ενότητα με αναφορές στο νομικό πλαίσιο των e-books. 

Τίτλος της ενότητας :

The Emergence of the “e-books” Market: Legal and Cultural Perspectives

Chair: Tatiana Synodinou

Διοργανωτές : International Society for the Study of European Ideas & University of Cyprus

Περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα του συνεδρίου http://issei2012.haifa.ac.il/

Τρόποι και Διαδικασία συμμετοχής στη Europeana

Με την έγκριση του συνάδελφου Ζάχου Πολυβίου, γίνεται η ανάρτηση της παρουσίασης του με τίτλο "Τρόποι και Διαδικασία συμμετοχής στη Europeana".
Η παρουσίαση έγινε στο πλαίσιο της εκδήλωσης με θέμα "Η Europeana στην Κύπρο: αναδεικνύοντας τον Πολιτισμό της Κύπρου μέσα από την Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Βιβλιοθήκη" που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 30 Μαΐου 2012 στο κεντρικό κτήριο του Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού .

Τρόποι και διαδικασία συμμετοχής στη Europeana, Λευκωσία 2012

View more presentations from kebepcy

Η Europeana στην Κύπρο : αναδεικνύοντας τον Πολιτισμό της Κύπρου μέσα απο την Ευρωπαϊκή Ψηφιακή βιβλιοθήκη

Το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού σας προσκαλεί στην εκδήλωση με θέμα:

 « Η Europeana στην Κύπρο:

αναδεικνύοντας τον Πολιτισμό της Κύπρου μέσα από την Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Βιβλιοθήκη»

που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 30 Μαΐου 2012 και ώρα 6:30 – 8:15 μ.μ στο κεντρικό κτήριο του Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Γωνία Κίμωνος και Θουκυδίδου, Ακρόπολη, 1434 Λευκωσία

Πρόγραμμα εκδήλωσης:

Χαιρετισμός από το Διευθυντή των Πολιτιστικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού κο Παύλο Παρασκευά.

«Η ανάδειξη του Πολιτισμού της Κύπρου μέσω της Ευρωπαϊκής Ψηφιακής Βιβλιοθήκης- οφέλη και προοπτικές».   Ομιλία από τον Αναπληρωτή Διευθυντή της Κυπριακής Βιβλιοθήκης κο Δημήτρη Νικολάου

«Διαδικασία και τρόποι συμμετοχής στη Europeana».  Παρουσίαση από τον κο Ζάχο Πολυβίου

«Εθνικός Συσσωρευτής Δεδομένων (National Aggregator)». Παρουσίαση  από τον κο Παντελή Παπακωνσταντίνου.

«Διασύνδεση ψηφιακού υλικού μέσω του συστήματος ΑΒΕΚΤ». Παρουσίαση από την κα Πάνη Σκιτίνη

Προβολή ψηφιακού υλικού για τη Europeana.

Συζήτηση

Λήξη εκδήλωσης

Ανάπτυξη λογισμικού για διάθεση ψηφιακού περιεχομένου στην Europeana

Με το νέο έργο DM2E (Digitized Manuscripts to Europeana) , η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποστηρίξει την ανάπτυξη λογισμικών εργαλείων που διευκολύνουν τεχνικά όσο το δυνατόν περισσότερους παρόχους ψηφιακού περιεχομένου, βιβλιοθήκες, αρχεία, και ινστιτούτα να ενσωματώσουν το ψηφιακό τους περιεχόμενο στην Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Βιβλιοθήκη, Europeana.

Kαθώς τα εργαλεία αυτά θα μετατρέπουν μεταδεδομένα που προέρχονται από ποικιλία πηγών στο ενιαίο μοντέλο της Europeana για τα διασυνδεδεμένα ανοικτά δεδομένα (Open Linked Data), η ανάπτυξη τους αποτελεί απαραίτητο βήμα για την επαναχρησιμοποίηση δεδομένων στη διδασκαλία και την έρευνα.... Περισσότερα

International Conference on Theory and Practice of Digital Libraries 2012

Call for papers 2nd International Conference on Theory and Practice of Digital Libraries 2012

(Pafos, Cyprus - 23-27 September 2012)

Over the last years, Digital Libraries have taken over a central role in our society. As the volume of digital material grows, and its use becomes more ubiquitous, the challenge of combining our digital futures and digital past becomes more important. Innovative methods, collaborative working and new forms of content challenge established digital library methods. Similarly, the need for increasingly sophisticated means for supporting the analysis of digital content by humanists and scientists, practitioners and academics, leads to new difficulties for the infrastructure and interface of information repositories.

The International Conference on Theory and Practice of Digital Libraries is the successor of the European Conference on Research and Advanced Technology for Digital Libraries (ECDL). TPDL/ECDL has been the leading European scientific forum on digital libraries for 15 years. The conference continues to bring together researchers, developers, content providers and users in the field of digital libraries. TPDL 2012 is organised by the Department of Multimedia and Graphic Arts of the Cyprus University of Technology (CUT) in collaboration with the University of Cyprus and the City University London. It will take place in Pafos, Cyprus on 23-27 September 2012

General Chair: Panayiotis Zaphiris (Cyprus University of Technology) Program Chair: George Buchanan (City University London)

Submission Categories:

- Full Research Papers

- Work in Progress (WIP): Short papers and posters

- Panels

- Demonstrations

- Doctoral Consortium

- Workshops

- Tutorials

Topics of Interest:

Authors are invited to submit research papers describing original, unpublished research that is not (and will not be) simultaneously under consideration for publication elsewhere. General areas of interests include, but are not limited to, the following topics, organized in four areas:

Applications and User Experience

- User issues in large information spaces

- Exploring Semantic Web and Linked Data

- User studies for and evaluation of digital library systems and applications

- Personal information management and personal digital libraries

- Enterprise-scale knowledge and information management

- User behaviour and modelling

- User mobility and context awareness in information access

- User interfaces for digital libraries

- Innovative interfaces and technologies for digital libraries

Foundations: Supporting Discovery

- Digital libraries: architectures and infrastructures

- Representing documents: metadata standards, ontologies and protocols

- Interoperability in digital libraries, data and information integration

- Systems, algorithms, and models for digital preservation

- Information access: retrieval and browsing

- Information organisation: automatic and manual

- Multimedia information management and retrieval

- Multilinguality in digital libraries

Digital Humanities

- Digital libraries in cultural heritage

- Understanding and supporting the work of digital humanists

- Novel research tools and methods in digital humanities

- Computational linguistics: text mining and retrieval

- Organizational aspects of digital preservation

- Information policy and legal aspects (e.g., copyright laws)

- Social networks and networked information

- Scholarly primitives

Research Data

- Architectures for large-scale data management (e.g., Grids, Clouds)

- Cyberinfrastructures: architectures, operation and evolution

- Distributed and collaborative information environments

- Data mining and extraction of structure from networked information

- Scientific data curation

- Metadata for scientific data, data provenance

- Services and workflows for scientific data

- Data and knowledge management in virtual organizations

- Information visualization

Important Dates:

Research paper submission: 30th March 2012 at 11.59pm (EET).

Work in Progress (WIP) submission: 6th April 2012 at 11.59pm (EET).

Demo submission: 30th March 2012 at 11.59pm (EET).

Notification of acceptance for full and WIP papers: May 21st 2012.

Workshop proposal submission: 30th March 2012 at 11.59pm (EET).

Tutorial proposal submission: 30th March 2012 at 11.59pm (EET).

Panel proposal submission: 30th March 2012 at 11.59pm (EET).

Contact Details:

Website: http://www.tpdl2012.org/

Twitter: #tpdl2012

Facebook: http://www.facebook.com/pages/TPDL-2012/280533611975549

Contact email: info@tpdl2012.org

Μανιφέστο ΙΦΛΑ για τις ψηφιακές βιβλιοθήκες

H UNESCO υιοθέτησε το μανιφέστο της ΙΦΛΑ για τις ψηφιακές βιβλιοθήκες, στην τελευταία της Γενική Συνέλευση του 2011.

Διαβάστε εδώ την ανακοίνωση της ΙΦΛΑ, και εδώ το ίδιο το μανιφέστο για τις ψηφιακές βιβλιοθήκες!

ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΔΑΙΜΟΝΙΑ

ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΔΑΙΜΟΝΙΑ

Η ανθρώπινη φύση θέλει χρόνο για να υιοθετήσει καθετί νέο και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να προετοιμαστούμε

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΤΟΥ Α ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Είναι σχεδόν σίγουρο ότι όταν ο Vannevar Βush το 1945 δημοσίευε την ιδέα μιας μηχανής διαχείρι σης της γνώσης, την οποία ονόμασε «Μemex», δεν πί στευε ότι ξεκινούσε μια συζήτηση γύρω από την ηλεκτρονική δημοσίευση η οποία θα συνεχιζόταν ως τις μέρες μας. Στο «Μemex» θα μπορούσε κάποιος να αποθηκεύσει βιβλία (σε ηλεκτρονική μορφή), μουσική, εικόνες, περιοδικά και εφημερίδες, να αναζητήσει πληροφορί ες, να περιδιαβεί τεκμήρια που θα συν δέονταν μεταξύ τους δίνοντας στον χρή στη δυνατότητες που δεν μπορούσε τό τε να τις χωρέσει ο νους του ανθρώπου. Ημαστε ούτως ή άλλως στην προ ηλε κτρονικού υπολογιστή εποχή. Εξήντα πέντε χρόνια μετά, ο προβληματισμός δεν είναι αν θα έχουμε βιβλία σε ηλε κτρονική μορφή, αλλά αν θα έχουμε έντυπα βιβλία.

Το πρώτο ηλεκτρονικό βιβλίο εμφανί στηκε για πρώτη φορά το 1987 με τη δημοσίευση της νουβέλας του Μichael Joyce «Αfternoon, a story». Από τότε η «ηλεκτρονική λογοτεχνία» έκανε την επανεμφάνισή της δυναμικά στις 15 Μαρτίου του 2000, όταν ο Stephen Κing διέθεσε αποκλειστικά σε ηλεκτρονική μορφή το βιβλίο του «Riding the Βullet» αντί 2,50 δολαρίων. Τις πρώτες 24 ώρες το βιβλίο πούλησε πάνω από 400.000

αντίτυπα, προκαλώντας την κατάρρευ ση του συστήματος προμήθειας του βι βλίου και δίνοντας το έναυσμα στους εκδότες που παρακολουθούσαν το εγ χείρημα να προβληματιστούν για το μέλλον του ηλεκτρονικού βιβλίου.

Αξίζει να σταθούμε σε ένα παράδειγμα στον χώρο του βιβλίου, στο πρόγραμ μα Gutenberg (http://www.gutenberg.org) που τα τελευταία 20 χρόνια προσφέρει δωρεάν πρόσβαση σε ψηφιοποιημένα βιβλία. Το Gutenberg δίνει πρόσβαση σήμερα σε πάνω από 30.000 βιβλία τα οποία δεν υπόκεινται στον νόμο περί πνευματι κών δικαιωμάτων.

Από την άλλη πλευρά, δημιουργούνται ψηφιακές βιβλιοθήκες ως μια προσπά θεια να δοθεί εύκολη και γρήγορη πρό σβαση στην πληροφορία, στα ηλε κτρονικά βιβλία, αλλά και να διατηρη θεί το σπάνιο υλικό που κατέχουν οι πολιτιστικοί οργανισμοί. Αυτά όλα συ νέβαιναν πολύ πριν από το εγχείρημα της Google Βooks. Ακολούθησαν αξι όλογες προσπάθειες, όπως αυτή της Ευρώπης να δημιουργήσει τη δική της ψηφιακή βιβλιοθήκη με πολιτιστικό περιεχόμενο, τη Εuropeana, η οποία

στο τέλος του 2011 υπολογίζεται ότι θα έχει πάνω από 20 εκατομμύρια τεκμήρια (βιβλία, εικόνες, video, ηχητικά τεκμήρια, παρτιτούρες κ.ά.).

Η ηλεκτρονική έκρηξη των πληροφο ριών (και εδώ ο παγκόσμιος ιστός έχει παίξει καταλυτικό ρόλο) και η ραγδαία ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών έχουν κάνει τους χρήστες, κυρίως τους νέ ους, να είναι πιο δεκτικοί στις νέες τε χνολογικές εφαρμογές και η προσαρ μογή τους στο ηλεκτρονικό έντυπο να μην ακολουθείται από ιδιαίτερες αντι στάσεις. Η ιστορία μάς έχει διδάξει ότι η τεχνολογία, όποια ανάπτυξη κι αν έχει και ό,τι καινοτόμες εφαρμογές κι αν προσφέρει, είναι το μέσο με το οποίο ο ανθρώπινος παράγοντας κα θορίζει τις αλλαγές και τις προσαρμο γές στα νέα δεδομένα.

Το ελληνικό ηλεκτρονικό βιβλίο είναι ακόμη σε νηπιακή ηλικία. Είναι όμως θετικό το γεγονός να βλέπει κάποιος, έστω και με κάποια καθυστέρηση, εκ δότες να εκδίδουν ηλεκτρονικά βιβλία και να σχεδιάζουν το ψηφιακό τους μέλλον, φορείς όπως το υπουργείο Παι δείας, το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) και ο Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρι σης Εργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ) να προβληματίζονται

και να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, συγγραφείς να επανα προσδιορίζουν τον ρόλο τους σε αυτό το νέο πεδίο δράσης, βιβλιοπώλες να διεκδικούν κομμάτι του ψηφιακού γί γνεσθαι, βιβλιοθήκες να προσαρμόζο νται στα νέα δεδομένα και βιβλιοθηκο νόμους να λειτουργούν ως διαχειριστές μετάδοσης της ηλεκτρονικής γνώσης προς το κοινό τους.

Σε αυτό το νέο τοπίο εκδοτικής παρα γωγής που εμπλέκει περισσότερους φορείς, επαγγέλματα και επιστήμονες απ’ όσους φανταζόμασταν, το ηλε κτρονικό βιβλίο ήρθε για να μείνει, ήρ θε για να δημιουργήσει νέα δεδομένα στον χώρο του βιβλίου. Καλό είναι λοι πόν όλοι μας να αποδαιμονοποιήσου με κάποια πράγματα γύρω από το ηλε κτρονικό βιβλίο. Παρακάτω παρουσι άζω δέκα σημεία στα οποία θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ;

Σε αυτό το ερώτημα δυστυχώς δεν έχουμε καταλήξει σε έναν κοινά αποδε κτό ορισμό. Το ηλεκτρονικό ή ψηφιακό βιβλίο είναι η μεταφορά ή η έκδοση του έντυπου βιβλίου σε ηλεκτρονική μορ φή

, που δίνεται πρόσβαση σε αυτό μέ

σω μιας διαδικτυακής πλατφόρμας ή άλλων εφαρμογών. Αυτός είναι ένας ορισμός που νομίζω ότι είναι πιο κοντά στους έλληνες εκδότες.

Το ηλεκτρονικό βιβλίο περιέχει τέσσε ρις διαστάσεις: το μέσο, το περιεχόμε νο και τη μορφή του αρχείου, τη συ σκευή ανάγνωσης και τον τρόπο πα ράδοσης του αρχείου. Κατά συνέπεια, ένα ηλεκτρονικό βιβλίο μπορεί να είναι μεν, κατά μια έννοια, η μεταφορά του έντυπου σε ηλεκτρονική μορφή, αλλά ένα τέτοιο βιβλίο γεννήθηκε ηλεκτρο νικά αλλά δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.

Το ηλεκτρονικό βιβλίο μπορεί να είναι απλό ψηφιακό κείμενο, πολυμεσικό, δι αδραστικό· με δυνατότητα αναζήτησης κειμένου, δημιουργίας σημειώσεων από τον αναγνώστη, δημιουργίας σχέσεων αλληλεπίδρασης με τον αναγνώστη, εύ κολα προσβάσιμο από πληθώρα μέσων και εφαρμογών (κινητά τρίτης γενιάς, ηλεκτρονικούς υπολογιστές, Διαδίκτυο, ειδικές συσκευές ανάγνωσης κτλ.), κα θώς και με δυνατότητα αποθήκευσης, εκτύπωσης και επεξεργασίας του κειμέ νου. Ας δούμε μαζί δύο παραδείγματα:

Ενα βιβλίο μαγειρικής

το οποίο ο χρή στης το «διαβάζει» από τον φορητό του υπολογιστή με σκοπό να μαγειρέ ψει μια μακαρονάδα. Ο πρωταγωνι στής μας μπορεί να ψάξει, να εντοπίσει και να τυπώσει τη συνταγή που τον εν διαφέρει. Εχει επίσης τη δυνατότητα να παρακολουθήσει μέσω ενός βίντεο τον αγαπημένο του σεφ να παρουσιά ζει τη συνταγή, να γράψει σχόλια δίπλα στη συνταγή ή να προσθέσει υλικά στη συνταγή που ο ίδιος θα ήθελε, να ανα νεώσει τον θερμιδομετρητή της συ νταγής, να στείλει e-mail στον συγγραφέα, να ανανεώσει το βιβλίο με νέες συνταγές κ.ά. Αυτό είναι ένα ζωντανό ηλεκτρονικό βιβλίο που το μόνο που δεν μπορεί ακόμη να μας δώσει είναι τη μυρωδιά της μακαρονάδας.

Ενα βιβλίο Ιστορίας για τα παιδιά του Δημοτικού

που θα έδινε τη δυνατότη τα στους εκπαιδευτικούς να κάνουν πιο ενδιαφέρον το μάθημα και στα παι διά να απολαμβάνουν και να αφομοιώ νουν πιο εύκολα την ύλη του μαθήμα τος, να κατανοούν πιο εύκολα τα γεγο νότα. Για οικονομία χώρου αναφέρω μόνο τη δυνατότητα πολυμεσικών εφαρμογών (εικόνες, βίντεο με γεγο νότα, σύντομα ντοκυμαντέρ με σχετι κό υλικό, ηχητικές μαρτυρίες, συνε ντεύξεις ή αποσπάσματα από εκπο μπές της τηλεόρασης), δυνατότητα να κρατούν οι μαθητές σημειώσεις σαν ένα ηλεκτρονικό τετράδιο, online ασκήσεις προσαρμοσμένες στην τάξη ή κουίζ, διαδραστικές ασκήσεις κ.ά.

ΕΚΔΟΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ

Οι εκδότες είναι το Α, αλλά όχι το Ω στο ψηφιακό βιβλίο. Εχουν στη φαρέτρα τους πλούσιο εκδοτικό έργο, πλειάδα συγγραφέων, τεχνογνωσία, εξειδικευ μένο προσωπικό, αλλά και έναν ανταγω νισμό που δεν μπορούν να ελέγξουν, κα θώς δεν προέρχεται μόνο από τον χώρο των εκδοτών. Για παράδειγμα, κάθε «συγγραφέας» μπορεί να είναι και ένας εν δυνάμει εκδότης στο Διαδίκτυο και κάθε οργανισμός μπορεί να αναπτυχθεί σε ένα νέο «μοντέλο ψηφιακού εκδότη». Από την άλλη πλευρά, οι εκδότες χρειά ζονται εργαλεία υποστήριξης αυτού του νέου εγχειρήματος: εργαλεία δημιουργί ας των ψηφιακών βιβλίων, πλατφόρμες ή εφαρμογές διάθεσης των βιβλίων, ερ γαλεία υποστήριξης και συσκευές ανά γνωσης. Κατά την άποψή μου δεν έχει σημασία αν ο κάθε εκδότης, ή φορέας, ή όλοι μαζί δημιουργήσουν μία ή δέκα πλατφόρμες διάθεσης των ψηφιακών βιβλίων. Σε ελεύθερη αγορά είμαστε, πε ριορισμούς δεν μπορεί κανένας να θέ σει. Το σημαντικότερο είναι να μπορούν αυτά τα διαφορετικά σχήματα να διαλει τουργούν, να επικοινωνούν μεταξύ τους με σκοπό να ανταλλάσσουν δεδομένα.

Το ίδιο ισχύει και για τις συσκευές ανά γνωσης. Οσο πιο μεγάλη είναι η γκάμα των μέσων ανάγνωσης ενός ψηφιακού βιβλίου τόσο πιο εύκολα προσβάσιμο εί ναι το βιβλίο στο ευρύ κοινό.

ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΧΡΗΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

Τόσο τα ηλεκτρονικά βιβλία, οι εφαρμο γές που δίνουν πρόσβαση σε αυτά, όσο και οι συσκευές ανάγνωσης θα πρέπει να είναι χρηστικά και προσβάσιμα στο ανα γνωστικό κοινό, στους συγγραφείς και στους επαγγελματίες του χώρου. Στις συ σκευές ανάγνωσης λίγες είναι οι δυνατό τητες παρέμβασης. Στα συστήματα όμως διαχείρισης ηλεκτρονικών βιβλίων είναι υπόθεση των εκδοτών, του ΕΚΕΒΙ, ή ενός υπουργείου, των φορέων δηλαδή που δη μιουργούν τις «πύλες πρόσβασης», να μην ξεχνούν τον παράγοντα χρήστη. Χωρίς σωστή διαχείριση του ηλεκτρονικού

περιβάλλοντος το όλο εγχείρημα μπορεί να μην έχει το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Εύκολη πρόσβαση στο ψηφιακό υλικό σημαίνει αυξημένη χρήση ή πωλήσεις για τους εκδότες· χρηστικότητα του ψηφια κού περιβάλλοντος εργασίας για τον χρή στη σημαίνει ικανοποιημένος αναγνώ στης ή αγοραστής.

ΟΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

«Ο φόβος του τερματοφύλακα πριν από το πέναλτι».

-0.033 Αβεβαιότητα για κά ποιους, αδιαφορία ότι δεν τους αγγίζει το θέμα για άλλους, ευκαιρία για αυτούς που γράφουν στα ηλεκτρονικά μέσα, προβληματισμός για τη μεγαλύτερη με ρίδα των συγγραφέων. Θέματα όπως τα πνευματικά δικαιώματα (και εδώ ο ΟΣ ΔΕΛ έχει κυρίαρχο ρόλο), η διαφάνεια των πωλήσεων από τους εκδότες, η δι ευθέτηση του ΦΠΑ για το ηλεκτρονικό βιβλίο (η πολιτεία έχει τις ευθύνες της), η διασφάλιση της ποιότητας του έντυ που βιβλίου στην ηλεκτρονική του μορ φή, είναι αρκετά για να δημιουργηθεί ένα κλίμα ανασφάλειας γύρω από το νέο μέσο. Κατανοητά και αναμενόμενα όλα αυτά. Είναι όμως μια ευκαιρία για το ΕΚΕΒΙ να σταθεί δίπλα στους συγγρα φείς και με τακτικές ενημερώσεις να δη μιουργήσει ένα κλίμα εμπιστοσύνης προς το ηλεκτρονικό βιβλίο.

ΜΕΤΑΔΕΔΟΜΕΝΑ

Δεν είναι της παρούσης να μιλήσουμε για τα μεταδεδομένα δίνοντας την προ σοχή που τους αξίζει. Αυτό που πρέπει να επισημανθεί είναι ότι τα μεταδεδομέ να είναι οι αναλυτικές περιγραφές των ηλεκτρονικών τεκμηρίων, και άρα των ηλεκτρονικών βιβλίων, οι οποίες είναι απαραίτητες για να μπορούν τα βιβλία να λειτουργούν σε ένα οργανωμένο ηλεκτρονικό περιβάλλον. Τα μεταδεδο μένα ακολουθούν διεθνή πρότυπα πε ριγραφής όπου επιστήμονες της πλη ροφόρησης και ειδικοί της πληροφορί ας πραγματοποιούν τις περιγραφές.

Ενα ηλεκτρονικό βιβλίο αποθηκευμένο σε μια διαδικτυακή πλατφόρμα χωρίς μεταδεδομένα είναι ένα χαμένο βιβλίο που κανείς δεν θα το εντοπίσει, ακόμη κι αν ξέρει ότι βρίσκεται εκεί. Και ας μην ξεχνάμε ότι οι περιγραφές αυτές, σε κά ποιες χώρες, υπόκεινται στον νόμο περί πνευματικών δικαιωμάτων.

ΤΙΜΗ VS ΠΕΙΡΑΤΕΙΑ

Ενα από τα πλεονεκτήματα των ψηφι ακών

βιβλίων είναι το χαμηλό κόστος παραγωγής και διάθεσης. Θα ήταν λά θος, κατά την άποψή μου, να ακολου θηθεί το κακό παράδειγμα των CD μουσικής, με όλες τις γνωστές συνέ πειες. Η παράνομη διακίνηση του ψη φιακού υλικού μπορεί να αναχαιτιστεί μόνο με τη χαμηλή τιμή των προϊόντων. Σε πολλές χώρες του εξωτερικού μπορεί κάποιος να αγοράσει ένα ηλε κτρονικό βιβλίο κάτω από ένα ευρώ. Η τιμή και ο ΦΠΑ είναι πεδία ανοικτά προς διαβούλευση, αλλά θα πρέπει να θυμόμαστε ότι στην πειρατεία και στο παράνομο «κατέβασμα» από το Διαδί κτυο η καλύτερη απάντηση είναι οι προσιτές τιμές των προϊόντων.

ΟΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ

Οι βιβλιοθήκες προσφέρουν ένα οργα νωμένο και μεγάλο δίκτυο παροχής πληροφόρησης που ωφελεί το βιβλίο, προάγει αυτό το πολιτιστικό αγαθό στην κοινωνία και ενισχύει τη βιβλιο παραγωγή, όσο κι αν αυτό ακούγεται παράξενο στ’ αφτιά των εκδοτών. Ενα πετυχημένο ηλεκτρονικό βιβλίο στις βιβλιοθήκες είναι σίγουρα ένα βιβλίο best seller για τον εκδότη. Ας μην υπο τιμάμε τη δύναμη της συλλογικότητας και της διάχυσης της πληροφορίας μέ σα από αυτόν τον θεσμό.

ΤΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ

Τα ηλεκτρονικά βιβλία θέλουν δυνατά βιβλιοπωλεία και τα βιβλιοπωλεία θέ λουν να εισχωρήσουν στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Το ηλεκτρονικό βιβλίο είναι το εισιτήριό τους. Σε αυτή την προσπάθεια δεν πρέπει να αφήσουμε τα βιβλιοπω λεία έξω από αυτή την εξέλιξη. Δεν είναι ο ρόλος των εκδοτών να γίνουν «εκδό τες λιανικής πώλησης», παρ’ ότι αυτό είναι θεμιτό να γίνει ως ένα σημείο και είναι αναπόφευκτη εξέλιξη στο πλαίσιο του ανταγωνισμού. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι τα ηλεκτρονικά ή συμβατικά βιβλιοπωλεία θα είναι πάντα εκεί, με την τεχνογνωσία που έχουν, με τις επαφές με το αγοραστικό κοινό, με τη διείσδυ ση που έχουν στην αγορά, στα αστικά κέντρα αλλά και στην επαρχία.

ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ!

Είναι τα βιβλία που κυριαρχούν στη δι εθνή βιβλιοπαραγωγή. Η εύκολη πρό σβαση στην επιστημονική πληροφό ρηση είναι ένα ατού αυτών των βιβλίων που τα κάνει προσιτά και διεισδυτικά

στο κοινό τους. Ούτως ή άλλως, τα επι στημονικά ηλεκτρονικά βιβλία και εν γένει το ψηφιακό υλικό αυτού του εί δους έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στην εκπαιδευτική ψηφιακή επανά σταση. Και στην Ελλάδα οι ακαδημαϊ κές βιβλιοθήκες πρωτοστατούν ανα φορικά με το ηλεκτρονικό βιβλίο. Για παράδειγμα, ο Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών δίνει πρό σβαση μέσω της κοινοπραξίας του σε περισσότερα από 12.000 επιστημονι κά ηλεκτρονικά βιβλία στην αγγλική γλώσσα. Το επιστημονικό βιβλίο είναι ψηλά στην ατζέντα των ψηφιοποιήσε ων σε παγκόσμιο επίπεδο και οι ακα δημαϊκές βιβλιοθήκες, και στην Ελλά δα, έχουν έτοιμες «πλατφόρμες και συστήματα» για να τα υποδεχθούν. Εί ναι κατά συνέπεια ένα «γόνιμο» πεδίο για τους έλληνες εκδότες, το υπουρ γείο Παιδείας και άλλους οργανισμούς, μιας και οι βιβλιοθήκες μας έχουν εδώ και χρόνια «προετοιμάσει» το κοινό τους για τέτοιου είδους υλικό.

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΟΛΩΝ

Στον τομέα της ενημέρωσης και της εκ παίδευσης δεν περισσεύει κανένας. Από τους εκδότες και τους βιβλιοπώλες ως τους συγγραφείς και τους επιστήμονες της πληροφόρησης, ο καθένας με τις ιδι αιτερότητές του και τις διαφορετικές του ανάγκες, θα πρέπει να εκπαιδευτούν και να αρματωθούν με τη γνώση των νέ ων εξελίξεων. Η άγνοια προκαλεί φόβο και ο φόβος είναι ο χειρότερος σύμβου λος σε αυτές τις περιπτώσεις.

Οταν ο Lancaster, το 1978, ανέφερε ότι το έτος 2000 το χαρτί θα αντικαθί στατο από την ηλεκτρονική πληροφο ρία και ότι η κοινωνία μας θα ήταν μια κοινωνία χωρίς χαρτί (the paperless society), η Ιστορία δεν τον επιβεβαίω σε. Πόσο σύντομα θα αντικατασταθεί το έντυπο βιβλίο από το ηλεκτρονικό; Θα έχουμε βιβλία στην έντυπή τους μορφή σε λίγα χρόνια; Η απάντηση εί ναι «Ναι»! Για πολλά χρόνια ακόμα. Οχι φυσικά μόνο διότι μας αρέσει η μυρω διά του χαρτιού ή γιατί είμαστε ρομα ντικοί. Οχι διότι η τεχνολογία δεν θα αναπτυχθεί αρκετά ούτως ώστε το ηλεκτρονικό βιβλίο να είναι ακόμα πιο φτηνό και προσβάσιμο σε όλους. Είναι κυρίως γιατί, πιστεύω, η ανθρώπινη φύση θέλει δεκαετίες για να ενσωμα τώσει κάθε τι νέο, να το κάνει κτήμα της, να το υιοθετήσει ως προέκταση του Είναι Της

-0.016 , όπως έχει συμβεί για αιώνες με το έντυπο υλικό. Το μέλλον είναι εδώ! Ας μην το παραβλέψουμε. Πρέπει απλώς να βρούμε τον βηματι σμό μας για να το περπατήσουμε, με τις κεραίες μας σηκωμένες. Το ηλε κτρονικό βιβλίο είναι μέρος αυτού που ζούμε, όχι αυτό που ζούμε!

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Α Βush, Vannevar (1945):

Αs we may think. Αtlantic Μonthly

, 176(1), pp.

101-108. http: //www. theatlantic.com/magazine/archive/1969/12/aswe-may-think/3881/ Lancaster, F.W. (1978):

Τoward paperless information systems

.

Νew Υork: Αcademic Ρress. 

Πηγή: http://www.vimaideon.gr//Article.aspx?d=20100702&nid=16267488&sn=%CE%9A%CE%A5%CE%A1%CE%99%CE%9F%20%CE%A4%CE%95%CE%A5%CE%A7%CE%9F%CE%A3&spid=1478 

To DOAJ στα ελληνικά!

Με την ευκαιρία της διεθνούς Εβδομάδας Ανοικτής Πρόσβασης 24-28 Οκτωβρίου 2011, στην οποία συμμετέχει ενεργά η Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης (ΒΚΠ) του Πανεπιστημίου Πατρών είμαστε στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσουμε την λειτουργία του ιστοτόπου του DOAJ - Directory of Open Access Journals (http://www.doaj.org/) στα ελληνικά. Η μετάφραση του περιβάλλοντος εργασίας στα ελληνικά υλοποιήθηκε από τους Φιόρη Παπαδάτου, Γιάννη Τσάκωνα, Κατερίνα Συνέλλη και Παναγιώτη Γεωργίου (ΒΚΠ) στο πλαίσιο της συνεργασίας του ΣΕΑΒ με το DOAJ.

Το DOAJ - Directory of Open Access Journals (http://www.doaj.org/) αποτελεί το βασικό διεθνές ευρετήριο περιοδικών ανοικτής πρόσβασης με περισσότερα αό 7.000 τίτλους επιστημονικών περιοδικών. Το 45% αυτών είναι αναζητήσιμα σε επίπεδο άρθρου που ισοδυναμεί σε περισσότερα από 600 000 αναζητήσιμα άρθρα! Στο ευρετήριο περιλαμβάνονται και 37 ελληνικά περιοδικά  (http://www.doaj.org/doaj?func=journalsByCountry&cId=76&year=2011&uiLanguage=gr ).

Η ΒΚΠ του Πανεπιστημίου Πατρών στο πλαίσιο της Εβδομάδας Ανοικτής Πρόσβασης υλοποιεί μια σειρά από ενημερωτικές και προωθητικές δράσεις για την Ανοικτή Πρόσβαση στην επιστημονική πληροφορία. Δείτε την ενημερωτική μπροσούρα «Η Ανοικτή Πρόσβαση με απλά λόγια» και επισκεφτείτε για περισσότερες πληροφορίες τις ιστοσελίδες της «Εβδομάδας Ανοικτής Πρόσβασης» στη διεύθυνση: http://www.lis.upatras.gr/Libworld/oa_week_2011_EL.php

Βιβλίο: Evaluation of digital libraries

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για την έκδοση του βιβλίου με τίτλο "Evaluation of Digital Libraries: an Insight to Useful Applications and Methods". Το βιβλίο αποτελεί μια συλλογική εργασία που έχουν επιμεληθεί οι Γιάννης Τσάκωνας και Χρήστος Παπαθεοδώρου, και έχει εκδοθεί από τον Chandos Publishing House/Woodhead.

Περισσότερες λεπτομέρειες μπορείτε να βρείτε στο δικτυακό τόπο http://www.ionio.gr/~papatheodor/evalbook, ενώ το βιβλίο των περιλήψεων βρίσκεται στην ιστοσελίδα http://www.ionio.gr/~papatheodor/evalbook/BookOfAbstracts.pdf.

--Βιβλιογραφικά στοιχεία--
Evaluation of Digital Libraries: An Insight to Useful Applications and Methods Giannis Tsakonas and Christos Papatheodorou (Editors) Paperback, ISBN 978-1-84334-484-1, July 2009, 300 pages, 234 x 156mm

-- Συνοπτική παρουσίαση --
Το βιβλίο πραγματεύεται πρακτικά και θεωρητικά ζητήματα της ανάπτυξης και αξιολόγησης των ψηφιακών βιβλιοθηκών και διέπεται από μια διεπιστημονική χροιά καθώς ενσωματώνει οπτικές και προσεγγίσεις από τους χώρους της βιβλιοθηκονομίας, της επιστήμης της πληροφόρησης και της επιστήμης των υπολογιστών.

Συγγραφείς των κεφαλαίων του βιβλίου είναι διακεκριμένοι ερευνητές και επιστήμονες οι οποίοι προσφέρουν μια ισχυρή θεμελίωση της αξιολόγησης αυτών των σύνθετων πληροφοριακών συστημάτων και παρουσιάζουν συστηματικά και μέσα από ρεαλιστικά παραδείγματα μεθόδους, τεχνικές και πρακτικές.


-- Περιεχόμενα --
[Introduction] "On the framework for digital library evaluation" by Tefko Saracevic

Section 1: To whom it might concern

[1] "Metrics in libraries and expectations for the evaluation of digital libraries" by Brinley Franklin, Terry Plum and Martha Kyrillidou

[2] "An agency perspective on digital library evaluation" by Michael Khoo, Lee Zia and David McArthur

Section 2: What to evaluate

[3] "What should we take into consideration when we talk about usability?"
by Judy Jeng

[4] "Users and digital libraries: an insightful story" by Manolis Garoufalou, Rania Siatri and Richard Hartley

[5] "Towards an evaluation infrastructure for dl performance evaluation"
by Maristella Agosti and Nicola Ferro

[6] "Employing deep log analysis to evaluate the information seeking behaviour of users of digital libraries" by David Nicholas

Section 3: Behind the evaluation curtain

[7] "The pushmepullyou of design and evaluation" by Ann Blandford and David Bainbridge

[8] "Extending borders: outcomes assessment in the era of digital libraries" by Christos Papatheodorou and Giannis Tsakonas

[9] "Digital library service quality: what does it look like?" by Martha Kyrillidou, Colleen Cook and Yvonna Lincoln

Section 4: How to evaluate

[10] "Planning digital library evaluation with logic models" by Michael Khoo and Sarah Giersch

[11] "Examining how end-users use and perceive digital libraries: a qualitative approach" by Maria Monopoli

[12] "Investigating users' perceptions and acceptance of digital
libraries: a quantitative approach" by Yin-Leng Theng


-- Πρόσκτηση --
Το βιβλίο είναι διαθέσιμο προς αγορά από τους ακόλουθους δικτυακούς
τόπους:

Woodhead Publishing/Chandos:
http://www.woodheadpublishing.com/en/book.aspx?bookID=1944&ChandosTitle=1Amazon UK:
http://www.amazon.co.uk/Evaluation-Digital-Libraries-Applications-Professional/dp/184334484XΠαπασωητρίου:
http://www.papasotiriou.gr/product.ebook.asp?pfid=1770360&prid=1024596

Ψηφιακές βιβλιοθήκες, ψηφιακά αποθετήρια, υποδομές δεδομένων: θεμέλια της νέας επιστήμης

Παρουσίαση από τη διάλεξη με θέμα
«Ψηφιακές βιβλιοθήκες, ψηφιακά αποθετήρια, υποδομές δεδομένων: θέτοντας τις βάσεις για επιστήμες βασισμένες στα δεδομένα» του Kαθηγητή του τμήματος Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιάννη Ιωαννίδη,
που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 29 Ιουνίου στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Την εκδήλωση διοργάνωσαν η Βιβλιοθήκη και το Τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας, η Βιβλιοθήκη και το Τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστημίου Κύπρου και η Κυπριακή Ένωση Βιβλιοθηκονόμων - Επιστημόνων Πληροφόρησης (ΚΕΒΕΠ).
Την εισαγωγή στο θέμα των ψηφιακών βιβλιοθηκών που έκανε ο Διευθυντής της Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Κύπρου Δρ. Φίλιππος Τσιμπόγλου δείτε εδώ.

Ψηφιακές βιβλιοθήκες, ψηφιακά αποθετήρια, υποδομές δεδομένων: θεμέλια της νέας επιστήμης

View more presentations from kebepcy.

Η ημερίδα της ΚΕΒΕΠ στην εφημ. Πολίτης!

Τα πνευματικά δικαιώματα εν καιρώ ψηφιοποίησης

Η εποχή των e-books

Η αγορά και πώληση του βιβλίου φαίνεται να γίνονται πλέον στο διαδίκτυο. Στην ημερίδα του ΚΕΒΕΠ ακούστηκαν πολλά και ενδιαφέροντα σχετικά με το βιβλίο

Γράφει ο
Ανδρέας Ριρής

Πολύς ντόρος γίνεται τον τελευταίο καιρό για τα πνευματικά δικαιώματα και στο χώρο των συγγραμμάτων, ειδικά στη σημερινή εποχή της ψηφιοποίησης. Για το λόγο αυτό, η Κυπριακή Ένωση Βιβλιοθηκονόμων - Επιστημόνων Πληροφόρησης (ΚΕΒΕΠ) διοργάνωσε πρόσφατα ημερίδα με τίτλο «Δικαιώματα Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Βιβλιοθήκες».
Πρώτος στο βήμα ανέβηκε ο δικηγόρος και διδάκτωρ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Αχιλλέας Αιμιλιανίδης, ο οποίος προσπάθησε να αποτυπώσει τις βασικές παραμέτρους του κυπριακού δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας. Ο κ. Αιμιλιανίδης ξεκαθάρισε ότι τα πνευματικά δικαιώματα ενός έργου τέχνης (συγγραφικού, μουσικού, κινηματογραφικού κλπ), διατηρούνται για 70 χρόνια από το θάνατο του δημιουργού.
Εξέφρασε, πάντως, τη διαφωνία του με αυτό το νόμο, «που διατύπωσαν οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών, υιοθετώντας τη γερμανική νομοθεσία», όπως είπε, και διερωτήθηκε «αν ένας συγγραφέας, την ώρα που γράφει ένα βιβλίο, έχει στο μυαλό του τι θα δώσει στον αναγνώστη ή αν μέσω του βιβλίου αυτού θα παίρνουν λεφτά τα εγγόνια του».

Πρωτιά της Κύπρου
Στη συνέχεια, το βήμα παρέλαβε ο Μάριος Αριστείδου, βοηθός υπεύθυνος του γραφείου Καταπολέμησης Κλοπής Πνευματικής Ιδιοκτησίας στην Αστυνομία Κύπρου. Ο κ. Αριστείδου διευκρίνισε ότι «η πνευματική ιδιοκτησία είναι τα αποκλειστικά δικαιώματα των δημιουργών στο έργο τους». Πρόσθεσε ότι παράβαση του νόμου περί Πνευματικής προνοεί πρόστιμο μέχρι περίπου 20 χιλιάδες ευρώ ή/και μέχρι τρία χρόνια φυλάκισης.
Συνεχίζοντας έδωσε μια αξιοπρόσεκτη πληροφορία. «Το 90% των φοιτητών στην Κύπρο φωτοτυπεί τα συγγράμματά του, ποσοστό που ξεπερνά αρκετά το 70% που παρατηρείται διεθνώς», υποστήριξε ο κ. Αριστείδου. Πρόσθεσε ότι κατά το 2009 έγιναν 1.500 καταγγελίες για κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και κατασχέθηκαν 805.000 τεκμήρια (κυρίως δίσκοι ταινιών και μουσικής). Πάντως, ο κ. Αριστείδου σημείωσε ότι δίνεται ένα άτυπο δικαίωμα αντιγραφής του 10% ενός συγγράμματος σε φοιτητές και εκπαιδευτικούς για σκοπούς διδασκαλίας και επιμόρφωσης.

Δημόσιος δανεισμός
Για το δικαίωμα δημόσιου δανεισμού ανέλαβε να μιλήσει η κ. Βασιλική Στρακαντούνα, βιβλιοθηκονόμος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η κ. Στρακαντούνα χαρακτήρισε «διττό» το δικαίωμα δημόσιου δανεισμού, αφού «από τη μία στηρίζει την εκπλήρωση των στόχων των βιβλιοθηκών προάγοντας τον πολιτισμό και ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη και τη διάδοση της συγγραφικής δραστηριότητας, όμως από την άλλη αποτελεί επιμέρους εξουσία του περιουσιακού δικαιώματος του δημιουργού». Ο υπολογισμός του μπορεί να γίνει με τρεις διαφορετικούς τρόπους: α) μέσω του αριθμού των δανείων, β) μέσω του αριθμού των αντιτύπων και γ) μέσω του ορισμού εφάπαξ ποσού.
«Το δικαίωμα δημόσιου δανεισμού εγκρίνεται από τους δημιουργούς», επεσήμανε η κ. Στρακαντούνα, «το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει και αμοιβή από τις βιβλιοθήκες προς τους δημιουργούς. Καθιερώθηκε αρχικά στις σκανδιναβικές χώρες και υιοθετήθηκε σταδιακά από 41 συνολικά χώρες, ενώ άλλες 28 βρίσκονται στη διαδικασία έγκρισης (σ.σ. περιλαμβάνεται η Κύπρος)», ανέφερε.
Στο θέμα τοποθετήθηκε και η ΕΕ, η οποία εξέδωσε οδηγία (2006/115/ΕΚ), που βάζει στο επίκεντρο προστασίας το δημιουργό, στον οποίο δίνει το δικαίωμα να παραχωρήσει αποκλειστικά το δικαίωμα δημόσιου δανεισμού σε συγκεκριμένη βιβλιοθήκη. Η ευρωπαϊκή οδηγία κάνει σαφή διαχωρισμό μεταξύ του δανεισμού (χωρίς οικονομικό όφελος) και της εκμίσθωσης (με οικονομικό όφελος) ενός συγγράμματος. Από την Οδηγία υπάρχει δυνοτητα εξαίρεσης ορισμένων κατηγοριών βιβλιοθηκών, αλλα η ενορμόνιση εναπόκειται στους εθνικούς νομοθέτες οι οποίοι αποφασίζουν εάν θα επιλέξουν τη δυνατότητα παρέκκλισης του δικαιώματος δημόσιου δανεισμού και ποια ιδρύματα θα συμπεριλάβουν. Τα Ιδρύματα αυτά θα μπορούσαν να είναι οι δημόσιες ή οι πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες.
Τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση Βιβλιοθηκονόμων (EBLIDA) όσο και η Παγκόσμια Ένωση Βιβλιοθηκονόμων (IFLA) πιέζουν για μεγαλύτερη ευελιξία καθώς θεωρούν τις βιβλιοθήκες «το δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ του κοινού και των δημιουργών». Η κ. Στρακαντούνα απέρριψε τον ισχυρισμό περί «αποτροπής των πωλήσεων βιβλίων λόγω του δανεισμού από τις βιβλιοθήκες». Αντιπαράθεσε, μάλιστα, μια φράση του αγαπημένου συγγραφέα του ελληνικού κοινού για το 2009, Γιάννη Καλπούζου, που τάχθηκε ανοιχτά υπέρ των βιβλιοθηκών λέγοντας πως «είναι συνοδοιπόροι των δημιουργών και προωθούν τα έργα».

Ψηφιοποίηση συγγραμμάτων
Μια σημαντική παράμετρος της εποχής μας, που αφορά άμεσα τις βιβλιοθήκες, είναι η ψηφιοποίηση των συγγραμμάτων. Η κ. Σύλβια Κουκουνίδου, που εργάζεται στο γραφείο Ψηφιοποίησης και Αρχείων της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου, ανέπτυξε τις νέες δυνατότητες αλλά και τους περιορισμούς που επιφέρει η ψηφιοποίηση των βιβλίων.
Σύμφωνα με την κ. Κουκουνίδου, «το βασικότερο πλεονέκτημα της ψηφιοποίησης των συγγραμμάτων είναι η πολλαπλή και ταυτόχρονη πρόσβαση που μπορεί να έχει το αναγνωστικό κοινό σε ένα έργο». Επιπλέον, «τα κείμενα διατηρούνται ευκολότερα σε άρτια κατάσταση». Τόνισε, όμως, ότι «η ψηφιοποίηση του υλικού πρέπει να διέπεται από σχετική νομοθεσία, που να προστατεύει τα πνευματικά δικαιώματα του δημιουργού, από τη μία, και του δικαιώματος ανοικτής πρόσβασης στην πληροφορία για το κοινό, από την άλλη. Επομένως, για την ισορροπία μεταξύ πνευματικών δικαιωμάτων και δικαιωμάτων του αναγνώστη κυρίαρχο ρόλο πρέπει να έχουν οι βιβλιοθηκονόμοι», κατέληξε η κ. Κουκουνίδου.
Φυσικό επακόλουθο της ψηφιοποίησης των συγγραμμάτων ήταν και η δημιουργία ψηφιακών βιβλιοθηκών και βιβλιοπωλείων. Η κ. Τατιάνα-Ελένη Συνοδινού, επίκουρη καθηγήτρια Ιδιωτικού Δικαίου στο τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Κύπρου, χαρακτήρισε τα ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία ως «επανάσταση». Τόνισε ότι «μέσω διαδικτύου πωλήθηκαν περισσότερα από 250.000 βιβλία».
Συνέχισε λέγοντας πως «η δημιουργία μιας ψηφιακής βιβλιοθήκης, προϋποθέτει το σεβασμό των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και τα έργα που θα αποτελέσουν τα περιεχόμενά της πρέπει να έχουν εγκριθεί από το δικαιούχο. Παράλληλα, η ψηφιακή βιβλιοθήκη μπορεί να προστατεύεται από το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας ως βάση δεδομένων, ενώ σημαντική κρίνεται η δυνατότητα εφαρμογής του δικαιώματος ειδικής φύσης του κατασκευαστή βάσης δεδομένων, αναφορικά με την προστασία των περιεχομένων της ψηφιακής βιβλιοθήκης», σημείωσε η κ. Συνοδινού.

Τα creative commons
Η πιο διαδεδομένη πρακτική προστασίας των ψηφιακών βιβλιοθηκών είναι οι άδειες μη αποκλειστικής εκμετάλλευσης έργων, creative commons, για τις οποίες ο Μαρίνος Παπαδόπουλος (νομικός επικεφαλής της έκδοσης creative commons στην Ελλάδα) δήλωσε ότι «είναι το βέλτιστο νομοτεχνολογικό εργαλείο για τη δημιουργία ανοικτών βιβλιοθηκών». Προχώρησε λέγοντας πως «οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες της Κύπρου μπορούν να υιοθετήσουν άμεσα τις άδειες αυτές και να δώσουν ανοικτή πρόσβαση σε εκπαιδευτικές πηγές».
Οι άδειες αυτές επιτρέπουν ελεύθερη χρήση και αποσκοπούν στον επαναπροσδιορισμό της πνευματικής ιδιοκτησίας. «Καλύπτουν ουσιαστικά το κενό μεταξύ copyright και public domain», διευκρίνισε ο κ. Παπαδόπουλος. Η διάθεσή τους γίνεται δωρεάν μέσω διαδικτύου, με τρία βήματα: τη σύνοψη της άδειας, την πλήρη και αναλυτική διατύπωσή της και το τεχνολογικό της μέρος.
Καταλήγοντας ο κ. Παπαδόπουλος υπογράμμισε πως «οι άδειες creative commons είναι ένα μέσο καταπολέμησης των υπερβολικών απαιτήσεων που προβάλουν πολλές φορές οι εκδοτικοί οίκοι», ενώ τόνισε το γεγονός ότι «το Harvard έχει παραχωρήσει ανοιχτή πρόσβαση στα έργα τόσο των φοιτητών του, όσο και του εκπαιδευτικού του προσωπικού».

Κωδικός άρθρου: 947590

ΠΟΛΙΤΗΣ - 23/05/2010, Σελίδα: 67

http://www.politis-news.com/cgibin/hweb?-A=947590&-V=archivearticles

ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝΤΩΝ ΤΟΥ ΓΤΠ

ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝΤΩΝ ΤΟΥ ΓΤΠ

http://www.piopressreleases.com.cy

Το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών ανακοινώνει ότι η ψηφιοποίηση του αρχείου ανακοινωθέντων, που άρχισε πέρσι, συνεχίζεται με απώτερο στόχο την ψηφιοποίηση ολόκληρου του αρχείου. Το 2009 ψηφιοποιήθηκαν 40.000 ανακοινωθέντα, που κάλυπταν την περίοδο 1962 – 1972, ενώ φέτος ψηφιοποιήθηκαν 29.000 καλύπτοντας την περίοδο μέχρι τα μέσα του 1977.

Τα ψηφιοποιημένα ανακοινωθέντα είναι καταχωρημένα στην ιστοσελίδα http://www.piopressreleases.com.cy, η οποία είναι δίγλωσση (ελληνικά και αγγλικά) και παρέχει τη δυνατότητα αναζήτησης.

Το ψηφιακό αρχείο ανακοινωθέντων αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τους ερευνητές και μελετητές της σύγχρονης ιστορίας της Κύπρου.

Σημειώνεται ότι καταβάλλονται προσπάθειες ένταξης του αρχείου ανακοινωθέντων στην ευρωπαϊκή ψηφιακή βιβλιοθήκη EUROPEANA, συμβάλλοντας έτσι σε αναβαθμισμένη συμμετοχή της Κύπρου.

Η ψηφιοποίηση των ανακοινωθέντων εντάσσεται στο πλαίσιο γενικότερου σχεδίου ψηφιοποίησης όλων των αρχείων του ΓΤΠ: φωτογραφικού, κινηματογραφικού και εφημερίδων.

Για περισσότερες πληροφορίες:

http://www.moi.gov.cy/pio

Ημερίδα ΚΕΒΕΠ τη ΔΕΥΤΕΡΑ - πρόγραμμα

Πρόγραμμα ημερίδας

Δικαιώματα Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Βιβλιοθήκες

Λευκωσία, 10 Μαΐου 2010

Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Αίθουσα Unesco

08:00‐8:45

Προσέλευση ‐ Εγγραφές

08:45

Έναρξη ημερίδας

08:50

Χαιρετισμοί

Χρυσάνθη Σταύρου (Προέδρος ΚΕΒΕΠ)

Βιβλιοθηκονόμος, Βιβλιοθήκη Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου

09:00‐9:20

Τα συγγραφικά έργα και το κυπριακό δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας

Αχιλλέας Αιμιλιανίδης

Αναπληρωτής Καθηγητής, Τμήμα Νομικής, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

09:20‐9:40

Ο ρόλος της Αστυνομίας στην καταπολέμηση των αδικημάτων κλοπής πνευματικής ιδιοκτησίας

Εκπρόσωπος του Γραφείου Καταπολέμησης Αδικημάτων Κλοπής Πνευματικής Ιδιοκτησίας, Αστυνομία Κύπρου

09:40‐10:00

Βιβλιοθήκες και δικαίωμα δημόσιου δανεισμού

Βασιλική Στρακαντούνα

Βιβλιοθηκονόμος, Νομικό Σπουδαστήριο Νομικής Σχολής, Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

10:00‐10:45

Ερωτήσεις‐Παρεμβάσεις‐Τοποθετήσεις‐Συζήτηση

10:45‐11:20

Διάλειμμα – Καφές

11:20‐11:40

Ψηφιοποίηση υλικού σε βιβλιοθήκες και αρχεία : προκλήσεις και περιορισμοί

Σύλβια Β. Κουκουνίδου

Αρχειονόμος‐Βιβλιοθηκονόμος, Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κύπρου

11:40‐12:00

Οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες ως αποθετήρια ανοικτής πρόσβασης εκπαιδευτικών πηγών με χρήση των αδειών Creative Commons

Μαρίνος Παπαδόπουλος

Δικηγόρος, Legal Lead των αδειών Creative Commons στην Ελλάδα

12:00‐12:20

Η δημιουργία και η προστασία της ψηφιακής βιβλιοθήκης από την σκοπιά του

δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας

Ελένη‐Τατιανή Συνοδινού

Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Νομικής, Πανεπιστήμιο Κύπρου

12:20‐12:50

Ερωτήσεις‐Παρεμβάσεις‐Τοποθετήσεις

12:50‐13:30

Συζήτηση στρογγυλής τραπέζης

συντονισμός : Μίνα Χαραλάμπους (Γραμματέας ΚΕΒΕΠ)

Βιβλιοθηκονόμος, Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Λευκωσίας

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ