H προσαρμογή των αδειών Creative Commons 4.0 στα ελληνικά: προοπτικές και προκλήσεις

Tο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου διοργανώνουν εκδήλωση με θέμα «H προσαρμογή των αδειών Creative Commons 4.0 στα ελληνικά: προοπτικές και προκλήσεις». Η εκδήλωση απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων, και θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα, 26 Νοεμβρίου 2018, από τις 18:30 μέχρι τις 21:30, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, Αίθουσα Β108 «Αναστάσιος Γ. Λεβέντης», στη Λευκωσία.

Σκοπός της εκδήλωσης είναι η πληροφόρηση του κοινού για την προσαρμογή της τέταρτης άδειας των αμερικανικών αδειών ελεύθερης χρήσης Creative Commons στην Ελληνική γλώσσα και την Κυπριακή έννομη τάξη. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, οι ενδιαφερόμενοι θα πληροφορηθούν για τη δράση και τα συμβατικά εργαλεία του μη κυβερνητικού οργανισμού Creative Commons, θα εισαχθούν στις έννοιες της ανοικτής πρόσβασης και του copyleft, θα εκπαιδευτούν για τους όρους και την εφαρμογή των έξι τυποποιημένων αδειών Creative Commons. Επισυνάπτεται για ενημέρωση το πρόγραμμα της εκδήλωσης.

Περισσότερες πληροφορίες για τις άδειες Creative Commons στην Κύπρο μπορείτε να βρείτε στις σελίδες http://www.ucy.ac.cy/creativecommonscy και http://www.pi.ac.cy/CreativeCommons

Όσοι και όσες εκπαιδευτικοί επιθυμούν να συμμετάσχουν στην εκδήλωση, θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας εγγραφών του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου (http://www.pi-eggrafes.ac.cy) στην κατηγορία Ημερίδες-Συνέδρια, από τις 5 μέχρι και τις 22 Νοεμβρίου 2018.

Creative Commons 4.0: it's here!

Creative Commons licenses are not an alternative to copyright: they work alongside existing copyright and database rights and enable creators to modify permissions and conditions to best suit their needs. With regards to scientific content, one of the most important rights particularly relevant to EU is the database protection right aka sui generis database rights (SGDR). 

OpenAIRE recommends using the CC licenses  license for research data:

'We are very pleased to see the release of this new version 4.0 of the Creative Commons Public License (CCPL). As authors of a legal and licensing report for OpenAIRE, we have highly recommended this new version as a fitting license for an infrastructure such as OpenAIRE to allow the open flow of data to and from such a service - from now on OpenAIRE should license all its own content under CC BY 4.0 and encourage other data providers such as repositories for data and publications to do the same.' - The OpenAIRE legal team

After a public consultation process of more than two years, Creative Commons states that the new version of their license is especially suited for use in the European Union: "The 4.0 licenses are extremely well-suited for use by governments and publishers of public sector information and other data, especially for those in the European Union. This is due to the expansion in license scope, which now covers sui generis database rights that exist there and in a handful of other countries." (http://creativecommons.org/weblog/entry/40768  )

We asked Creative Commons HQ for more details.

When it comes to scientific research, what are the main improvements of CC 4.0 compared with CC 3.0?

CC 4.0 now covers database rights, also known as sui generis database rights (SGDR) that are very relevant in the EU context. That means a database creator based in the EU can use a CC 4.0 license allowing use of the database relieving an EU-based user of any worries that she might be violating SGDR.

CC 4.0 also makes attribution much easier by making attribution requirements more flexible. The user can provide attribution "in any reasonable manner based on the medium, means, and context in which You Share the Licensed Material." This means that attribution can be completed by including URI to another page that has all the information needed. This may be attractive to scientific researchers, especially those applying licenses to data, where it might be impractical to include all details and contributors alongside the data itself.

The new licenses now require users to indicate if licensed material has been modified, even when doing so hasn't created an adaptation. In the data context, this puts downstream users on notice that the database has been modified. Ideally, the person who made the changes indicates just what has been changed, but at the very least, it indicates to the user that she may want to consult with the original version of the database. This preserves provenance, which is important in science.

How can the new CC 4.0 license facilitate open access to European Research?

A globally recognizable license brings instant recognition and assurance of the legal status and interoperability of the content. Researchers in EU can rest assured rights and permissions in their work will be recognized easily by users outside EU, and EU researchers can use CC marked works from anywhere in the world. This is not specific to CC 4.0, but is a general CC characteristic. Of course, CC 4.0's inclusion of SGDR now makes this interoperability more extensive.

Can researchers use CC 4.0 to license all types of research data sets?

Indeed. CC 4.0 licenses may be used for any material that has copyright, database rights or certain other rights. We still recommend CC0 Public Domain Dedication as the default for scientific data (both for STEM and for HSS) as it essentially removes the legal requirement for attribution thereby making reuse most easy and flexible. In places and situations where a license may be more desirable, CC BY 4.0 is a good choice. We don't recommend anything less 'liberal' than those two, however, CC BY SA 4.0 would also be conformant with the Open Knowledge Definition.

What if someone violates the license?

That question is not specific to CC licenses. If someone violates the license, either you grin and bear it, or shame the person, or, if it is really worth your time and money, set your lawyers on that person. In this context, even the default copyright license operates similarly. Note that while Creative Commons creates, offers and stewards the licenses, it does not offer legal advice and does not undertake legal action on behalf of the users of its licenses.

Just like the earlier versions, CC 4.0 license terms terminate automatically if they are violated. However, CC 4.0 does have a new cure clause which gives the violator 30 days from the time violation is discovered to cure the violation and have the license terms reinstated.

Want to know more about CC? Visit www.creativecommons.org

For more details about OpenAIRE recommending CC, please refer to the summary of the OpenAIRE legal study.

Image 'It's here' licensed under CC BY 4.0

Source: http://www.openaire.eu/en/component/content/article/9/502

Πρακτικά ημερίδας: Δικαιώματα Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Βιβλιοθήκες

Διεξήχθη με μεγάλη επιτυχία σε πλατύ βιβλιοθηκονομικό, κυρίως, κοινό (πάνω από 140 άτομα) η ημερίδα που διοργάνωσε η Κυπριακή Ένωση Βιβλιοθηκονόμων – Επιστημόνων Πληροφόρησης (ΚΕΒΕΠ) την Δευτέρα 10 Μαΐου 2010, με θέμα «Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και βιβλιοθήκες». Την ημερίδα παρακολούθησαν επίσης νομικοί, εκδότες, συγγραφείς, επιχειρηματίες αναδημοσίευσης αρχείων και άλλοι έχοντες εξειδικευμένο ενδιαφέρον για δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

Το θέμα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επηρεάζει όλες τις βιβλιοθήκες και αρχεία και τους επαγγελματίες του κλάδου, αλλά και συγγραφείς, εκδότες, επιχειρηματίες, ακαδημαϊκούς, την Αστυνομία και πολλούς άλλους φορείς. Τα τελευταία χρόνια δε, με το αλματώδες πέρασμα από το έντυπο στο ψηφιακό υλικό, η εύθραυστη ισορροπία μεταξύ του σεβασμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και της απρόσκοπτης πρόσβασης στο υλικό από τους χρήστες, έχει μετατραπεί σε μείζον ακανθώδες ζήτημα για τη βιβλιοθηκονομική κοινότητα.

Μετά τον χαιρετισμό από την Πρόεδρο του ΔΣ της Ένωσης, Χρυσάνθη Σταύρου, ακολούθησαν οι τοποθετήσεις των 6 ομιλητών, οι οποίες ήταν περιεκτικές και πολύ διαφωτιστικές για ένα φλέγον θέμα της βιβλιοθηκονομικής κοινότητας.

Πρώτος ομιλητής ήταν ο Αχιλλέας Αιμιλιανίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, που έκανε μια δυναμική εισαγωγή στην έννοια των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, αναπτύσσοντας το θέμα «Τα συγγραφικά έργα και το κυπριακό δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας». Η κυπριακή δικαιοσύνη δεν αντιμετώπισε ακόμα μεγάλο αριθμό δικαστικών διεκδικήσεων για πνευματικά δικαιώματα, κι έτσι απομένει ακόμα πολύς δρόμος για ανάπτυξη νομολογίας επί του θέματος.

Ακολούθησε η ομιλία του Μάριου Αριστείδου, εκπροσώπου του Γραφείου Καταπολέμησης Αδικημάτων Κλοπής Πνευματικής Ιδιοκτησίας της Αστυνομίας Κύπρου. Ο κ. Αριστείδου έδωσε πρακτικά παραδείγματα του ρόλου της Αστυνομίας στην καταπολέμηση των αδικημάτων κλοπής πνευματικής ιδιοκτησίας και των δυσκολιών που απαντώνται λόγω της δυνατότητας για πολύπλευρη ερμηνεία των νόμων.

Η Βασιλική Στρακαντούνα, Βιβλιοθηκονόμος στο Νομικό Σπουδαστήριο της Νομικής Σχολής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών, ανάπτυξε το θέμα «Βιβλιοθήκες και δικαίωμα δημόσιου δανεισμού». Το δικαίωμα δημόσιου δανεισμού είναι ένα θέμα που χρήζει διευθέτησης τόσο στον ελλαδικό όσο και στον κυπριακό χώρο, εφόσον επί του παρόντος στις δύο χώρες δεν υπάρχει κανένας φορέας που να εισπράττει δικαιώματα εκ μέρους των συγγραφέων για τη δημόσια χρήση των έργων τους (πχ όταν αυτά αγοράζονται από βιβλιοθήκες αλλά δανείζονται δωρεάν σε χρήστες).

Ακολούθησε κύκλος ερωτήσεων με σημαντική συμμετοχή από τους συνέδρους. Τα ερωτήματα που τέθηκαν ήταν πολλά και επιδέχονταν πολλαπλών απαντήσεων.

Μετά το διάλειμμα, ακολούθησε το δεύτερο μέρος της ημερίδας, με θέματα που περιστρέφονταν κυρίως γύρω από το ψηφιακό υλικό.

Η Σύλβια Β. Κουκουνίδου, Αρχειονόμος‐Βιβλιοθηκονόμος στη Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κύπρου, μίλησε για τα πρακτικά προβλήματα και δυσκολίες που αντιμετωπίζονται στη διαδικασία ψηφιοποίησης υλικού σε βιβλιοθήκες και αρχεία. Οι προκλήσεις και οι περιορισμοί που αναφύονται λόγω των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας είναι πολλοί, και σε πολλές περιπτώσεις δε μπορεί να βρεθεί η χρυσή τομή μεταξύ της χρήσης και των δικαιωμάτων.

Από το βήμα του συνεδρίου ανακοινώθηκε και η συμμετοχή της Κύπρου στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα OpenAire, μέσω της Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Κύπρου. Το πρόγραμμα στοχεύει στην υποστήριξη της εφαρμογής πολιτικής ανοικτής πρόσβασης στην Ευρώπη. Η ανοικτή πρόσβαση επηρεάζεται άμεσα από τυχόν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

Ακολούθησε η παρουσίαση του θέματος «Οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες ως αποθετήρια ανοικτής πρόσβασης εκπαιδευτικών πηγών με χρήση των αδειών Creative Commons» από τον Μαρίνο Παπαδόπουλο, Δικηγόρο, Legal Lead των αδειών Creative Commons στην Ελλάδα. Η ρηξικέλευθη ιδέα πίσω από το Creative Commons είναι ότι κάποιοι δημιουργοί μπορεί να μη θέλουν να εξασκήσουν όλα τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας που τους επιφυλάσσει ο νόμος, έχοντας υπόψιν ότι η επιδίωξη ολοκληρωτικής προστασίας για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας εμποδίζει τη διάδοση του έργου τους στο ευρύτερο δυνατό κοινό και δεν τους βοηθά να αποκτήσουν την αναγνώριση που επιθυμούν. Οι άδειες CC βοηθούν στη διατήρηση και διαχείριση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας με πιο ευέλικτο και ανοικτό τρόπο, από τους ίδιους τους κατόχους τους.

Τελευταία ομιλήτρια ήταν η Ελένη‐Τατιανή Συνοδινού, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Κύπρου, που ανέπτυξε το θέμα της δημιουργίας και προστασίας της ψηφιακής βιβλιοθήκης από την σκοπιά του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας. Η νομοθεσία στα θέματα αυτά δεν είναι εύκολη ως προς την ερμηνεία της, και συχνά παρουσιάζονται διττές ερμηνείες που ακολουθούνται από δικαστικές διεκδικήσεις.

Μετά από ένα δεύτερο κύκλο ερωτήσεων, παρεμβάσεων και τοποθετήσεων, ακολούθησε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με όλους τους ομιλητές.

Το ζητούμενο που παραμένει είναι η ισορροπία μεταξύ της πρόσβασης στα δεδομένα και του σεβασμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Κείμενα και παρουσιάσεις της ημερίδας:

Ο ρόλος της Αστυνομίας στην καταπολέμηση των αδικημάτων κλοπής πνευματικής ιδιοκτησίας

[παρουσίαση]
Μάριος Αριστείδου
Εκπρόσωπος του Γραφείου Καταπολέμησης Αδικημάτων Κλοπής Πνευματικής Ιδιοκτησίας, Αστυνομία Κύπρου

Βιβλιοθήκες και δικαίωμα δημόσιου δανεισμού
[παρουσίαση, πλήρες κείμενο]
Βασιλική Στρακαντούνα
Βιβλιοθηκονόμος, Νομικό Σπουδαστήριο Νομικής Σχολής, Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ψηφιοποίηση υλικού σε βιβλιοθήκες και αρχεία : προκλήσεις και περιορισμοί

[παρουσίαση]

Σύλβια Β. Κουκουνίδου
Αρχειονόμος‐Βιβλιοθηκονόμος, Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κύπρου

Οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες ως αποθετήρια ανοικτής πρόσβασης εκπαιδευτικών πηγών με χρήση των αδειών Creative Commons

[πλήρες κείμενο]

Μαρίνος Παπαδόπουλος
Δικηγόρος, Legal Lead των αδειών Creative Commons στην Ελλάδα

Η δημιουργία και η προστασία της ψηφιακής βιβλιοθήκης από την σκοπιά του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας

[παρουσίαση]

Ελένη‐Τατιανή Συνοδινού

Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Νομικής, Πανεπιστήμιο Κύπρου